Hoe houd je een horecaterras koel tijdens warme zomerdagen

Op warme dagen verlaten gasten een onaangenaam heet terras sneller dan verwacht. De zon staat hoog, de bestrating straalt warmte uit en er is nauwelijks luchtbeweging. Het terras loopt leeg terwijl de binnenruimte vol zit. Dat is een situatie die horecaondernemers herkennen en die directe gevolgen heeft voor de omzet.

Een koel terras is geen kwestie van geluk of een gunstige locatie. Het is het resultaat van bewuste keuzes in zonwering, ventilatie en inrichting. Wie de juiste maatregelen treft, houdt gasten langer zitten, ook bij temperaturen boven de 30 graden.

Begin bij de oorzaak van warmte op een terras

Warmte op een terras heeft meerdere bronnen. De meest voor de hand liggende is directe zonnestraling van boven, maar ook de bestrating, terrasmeubelen en omliggende gevels nemen warmte op en stralen die gedurende de dag af. Dit noemen we stralingswarmte, en het speelt een grotere rol dan veel ondernemers denken bij de keuze voor professionele terraszonwering en overkappingen.

Daarnaast speelt luchttemperatuur een rol. Wanneer de lucht om het terras stationair is en niet kan circuleren, bouwt de gevoelstemperatuur snel op. Een terras dat aan drie zijden is afgesloten, heeft te maken met ophoping van warme lucht. Het is belangrijk om bij het ontwerp van een terrasoplossing rekening te houden met alle warmtebronnen, niet alleen met de zon van boven.

Een restaurant met een terras op het zuiden ontvangt de meeste directe instraling tussen 11.00 en 16.00 uur. Zonder zonwering is dit terras in de zomer nauwelijks bruikbaar tijdens de piekuren van de lunch.

Een overkapping als basis voor koelte

Een goed gekozen overkapping is de meest effectieve maatregel om een horecaterras koel te houden. Ze blokkeert directe zonnestraling voordat die het terrasoppervlak en de gasten bereikt. Het effect is direct merkbaar: de gevoelstemperatuur onder een overkapping kan 5 tot 10 graden lager liggen dan op een onbeschermd terras.

Lamelloverkappingen zijn hierin bijzonder effectief. De verstelbare lamellen kunnen worden geopend voor ventilatie en gesloten bij directe instraling. In gesloten stand laat een lamellendak vrijwel geen zonnestraling door. Bij een stand van 45 graden is er voldoende luchtdoorvoer om de warmte onder het dak te laten ontsnappen, terwijl directe instraling nog steeds wordt tegengehouden.

Xterior levert lamelloverkappingen voor horecaterrassen op maat, inclusief motorische bediening. Een terrasuitbater in de binnenstad die de lamellen instelt op ventilatie tijdens de warmste uren, creëert een aangenaam microklimaat zonder dat het terras volledig wordt afgesloten.

De juiste materialen voor dak en doeken

Het materiaal van een overkapping bepaalt voor een groot deel hoeveel warmte er wordt doorgelaten. Standaard helder polycarbonaat laat een groot deel van de zonnestraling door en biedt weinig bescherming tegen warmte. Zonwerend glas of meerwandig polycarbonaat met een speciale coating presteert aanzienlijk beter.

Bij markiezen en zonneluifels is het type doek bepalend. Een gesloten acryl doek in een lichte kleur reflecteert meer zonnestraling dan een donker of open weefsel. Lichte kleuren zoals wit, crème of lichtgrijs houden de ruimte onder het doek merkbaar koeler dan donkere tinten. Een open screen doek laat meer licht en warmte door, maar geeft wel meer zicht op de omgeving.

Voor terrassen waar warmtebeperking de prioriteit is, adviseert Xterior altijd een gesloten doek met een lage zontoetredingsfactor. Dit is een technisch begrip voor de hoeveelheid zonnestraling die een materiaal doorlaat: hoe lager dit getal, hoe beter de warmtewering. De zonwering in het assortiment van Xterior is beschikbaar in uitvoeringen die specifiek zijn afgestemd op hoge warmtebelasting.

Zijdelingse bescherming tegen de laagstaande zon

Een horizontale overkapping beschermt tegen de zon van boven, maar biedt geen bescherming tegen de laagstaande zon in de namiddag. Op terrassen met een westelijke of zuidwestelijke oriëntatie is dit een reëel probleem. Tussen 16.00 en 20.00 uur staat de zon laag en schijnt zij direct en diep het terras in.

Terrasschermen en uitrolbare zijdoeken zijn in deze situatie een effectieve aanvulling. Ze blokkeren de instraling van opzij zonder het terras volledig te sluiten. Screen doeken aan de zijkant laten nog steeds zicht toe op de omgeving, terwijl ze een deel van de directe warmtestraling tegenhouden.

Een café aan een drukke boulevard met een terras op het westen plaatst terrasschermen aan de zuidwestzijde. Gasten die anders zouden vertrekken vanwege de felle namiddagzon, blijven hierdoor langer zitten. Xterior combineert in veel projecten een overkapping met zijdelingse terrasschermen voor een consistente bescherming gedurende de hele dag.

Ventilatie: warmte afvoeren is even belangrijk als blokkeren

Zonwering blokkeert warmte van buitenaf, maar warmte die zich onder een overkapping verzamelt, moet ook een uitweg hebben. Zonder voldoende luchtcirculatie bouwt de temperatuur op onder een gesloten dak, ook als er geen directe zon meer instroomt.

Bij lamelloverkappingen lost u dit op door de lamellen gedeeltelijk te openen. Dit laat warme lucht ontsnappen via de kieren terwijl directe instraling wordt beperkt. Bij vaste dakoverkappingen is het aan te raden om open zijden te behouden of te werken met verstelbare zijpanelen die ventilatie toelaten.

Een terras met een volledig gesloten constructie aan alle zijden kan in de zomer juist heter worden dan een open terras, als er geen actieve ventilatie aanwezig is. Het ontwerp van een terrasoplossing moet dus altijd rekening houden met de luchtstroming. Xterior adviseert bij elk project over de optimale balans tussen bescherming en ventilatie.

Bestrating en meubelen koelen niet vanzelf af

De inrichting van een terras draagt bij aan de gevoelstemperatuur. Donkere bestrating neemt meer warmte op dan lichte materialen en straalt die warmte gedurende de dag en avond af. Dit noemen vakspecialisten het urban heat island effect op kleine schaal: het terrasoppervlak wordt een warmtebron op zichzelf.

Het vervangen van donkere tegels door lichte of reflecterende bestrating is een ingreep die buiten het directe aandachtsgebied van zonwering valt, maar wel merkbaar bijdraagt aan een koeler terrasklimaat. Hetzelfde geldt voor de keuze van terrasmeubelen. Metalen meubelen in donkere kleuren worden erg warm in de zon en geven die warmte af via contact en straling.

Een terras met lichte houten of gevlochten meubelen en lichte bestrating voelt koeler aan dan een terras met zwart staal en donkere tegels, ook bij gelijke zonwering. Dit zijn maatregelen die horecaondernemers zelf kunnen nemen als aanvulling op een professionele overkapping of zonweringsoplossing.

Misting en koeling als aanvulling

Wanneer alle bovenstaande maatregelen zijn genomen en het terras nog steeds te warm is bij extreme temperaturen, kan koeling door middel van mistinstallaties een aanvullende oplossing zijn. Mistinstallaties vernevelen fijn water boven het terrasoppervlak. Het verdampingsproces onttrekt warmte aan de lucht en verlaagt de gevoelstemperatuur met enkele graden.

Mistinstallaties zijn effectief bij droog en warm weer, maar minder geschikt bij hoge luchtvochtigheid. In Nederland is de lucht in de zomer wisselend. Op droge warme dagen is het effect goed merkbaar, terwijl op vochtige dagen het nuttig effect beperkt is en gasten het als onplezierig kunnen ervaren.

Een misting installatie is geen vervanging voor zonwering of een overkapping, maar een aanvulling bij extreme hitte. De combinatie van een lamelloverkapping, zijdelingse terrasschermen en een mistinstallatie geeft horecaterrassen de meest uitgebreide bescherming tegen warmte op de warmste zomerdagen.

Een terras dat goed beschermd is tegen warmte, trekt gasten ook op de heetste dagen. Het juiste pakket aan maatregelen verschilt per terras, afhankelijk van de oriëntatie, de grootte en de exploitatietijden. Xterior analyseert per situatie welke combinatie van producten het meeste rendement oplevert voor uw terras. Neem contact op met Xterior voor een adviesgesprek op maat.

Veelgestelde vragen over hoe je een horecaterras koel houdt tijdens warme zomerdagen

Hoeveel graden koeler is een terras met een overkapping ten opzichte van een open terras?

Een goed gekozen overkapping kan de gevoelstemperatuur op een terras 5 tot 10 graden verlagen ten opzichte van een onbeschermd terras. Het exacte verschil hangt af van het materiaal van het dak, de kleur, de mogelijkheid tot ventilatie en de oriëntatie van het terras ten opzichte van de zon.

Is een lichte of donkere kleur doek beter voor een koel terras?

Een licht gekleurd doek presteert beter bij warmtebeperking. Lichte kleuren reflecteren meer zonnestraling en nemen minder warmte op dan donkere kleuren. Een donker doek absorbeert meer straling en geeft die warmte geleidelijk af aan de omgeving onder het doek. Voor horecaterrassen met een hoge warmtebelasting is een lichte kleur in een gesloten weefsel de meest effectieve keuze.

Heeft een lamellendak voordelen boven een markies op een warm terras?

Een lamellendak biedt meer flexibiliteit dan een markies. De lamellen zijn verstelbaar en kunnen worden ingesteld op de stand van de zon. Door de lamellen gedeeltelijk te openen, ontstaat er luchtcirculatie die warme lucht afvoert. Een markies biedt schaduw maar heeft minder mogelijkheden voor actieve ventilatie. Op terrassen met een hoge warmtebelasting geeft een lamellendak in de meeste gevallen meer controle over het binnenklimaat.