Hoeveel schaduw heeft een horecaterras nodig

Op warme dagen verlaten gasten een terras eerder dan verwacht. Niet omdat de bediening tekortschiet, maar omdat de zon te fel is. Een terras zonder voldoende schaduw is oncomfortabel en dat heeft directe gevolgen voor de bezettingsgraad. De vraag is niet alleen of een terras schaduw nodig heeft, maar hoeveel schaduw nodig is om gasten comfortabel te laten zitten gedurende de drukste uren van de dag.

Het antwoord hangt af van meerdere factoren: de oriëntatie van het terras, de openingstijden, het type horecabedrijf en de verwachte verblijfsduur van gasten. Een terras bij een lunchroom heeft andere eisen dan een terras bij een restaurant dat tot in de avond open is. Een gestructureerde analyse van deze factoren leidt tot een beter onderbouwde keuze voor schaduwoplossingen.

Wat wordt verstaan onder voldoende schaduw

Voldoende schaduw op een horecaterras betekent dat gasten zonder directe zonnestraling op hoofd en schouders kunnen zitten. Dit is een functionele definitie, geen esthetische. Directe zonnestraling op het lichaam verhoogt de gevoelstemperatuur aanzienlijk. Bij een luchttemperatuur van 25 graden Celsius kan de gevoelstemperatuur in de volle zon oplopen tot boven de 35 graden. Een professionele zonweringsoplossing voor de horeca richt zich daarom op het effectief blokkeren van deze directe straling op het niveau van de zitplaatsen.

De gevoelstemperatuur is de maatstaf die bepalend is voor het comfort van gasten. Schaduw verlaagt de gevoelstemperatuur door directe infraroodstraling te blokkeren. Een terras dat volledig wordt beschaduwd voelt bij dezelfde luchttemperatuur aanzienlijk koeler aan dan een terras zonder enige bescherming. Het doel is daarmee niet het creëren van een donkere ruimte, maar het tegenhouden van directe zonnestraling op het niveau van de zitplaatsen.

Welk percentage van het terras moet worden beschaduwd

Een gangbare uitgangspositie in de horecapraktijk is dat minimaal 70 procent van het terrasoppervlak op het drukste moment van de dag beschaduwd moet zijn. Dit percentage is gebaseerd op gebruikscomfort: gasten kiezen zelf een zitplaats en vermijden de zon wanneer die te intens is. Wanneer minder dan 70 procent van het terras schaduw biedt, zijn de overige plaatsen op warme dagen in de praktijk onbruikbaar.

Voor terrassen die worden gebruikt tijdens de middag, tussen 12.00 en 15.00 uur, is het aandeel directe zonnestraling het grootst. In die periode staat de zon hoog aan de hemel en is de instraling nagenoeg verticaal. Een overkapping of markies die recht boven het terras is geplaatst, biedt in die uren de meeste schaduw. Voor terrassen die voornamelijk in de late namiddag en avond worden gebruikt, is de laagstaande zon een groter aandachtspunt. Dan is zijdelingse bescherming relevanter.

De invloed van terrasoriëntatie op de schaduwbehoefte

Een zuidgericht terras ontvangt gedurende de gehele dag directe zonnestraling. De belasting is het grootst tussen 11.00 en 15.00 uur. Voor dit type terras is een gesloten overkapping of een markies met een groot projectieoppervlak de meest effectieve oplossing. Een parasol dekt slechts een beperkt oppervlak en biedt onvoldoende bescherming wanneer het terras volledig bezet is.

Een westgericht terras ontvangt de zwaarste zonnebelasting in de middag en vroege avond. De laagstaande zon in de namiddag kan onder een horizontale overkapping doorschijnen, waardoor gasten toch worden blootgesteld aan directe straling. In dat geval is aanvullende zijdelingse bescherming noodzakelijk. Terrasschermen of uitrolbare zijdoeken zijn daarvoor geschikte oplossingen.

Een noordgericht terras ontvangt in de zomermaanden weinig directe zonnestraling. De schaduwbehoefte is lager, maar niet afwezig. In de vroege ochtend en late avond kan de zon alsnog laag invallen. Bovendien biedt een overkapping op een noordgericht terras ook bescherming tegen regen, wat de bruikbaarheid van het terras vergroot.

Schaduwoppervlak berekenen per zitplaats

Een praktische methode om de benodigde hoeveelheid schaduw te berekenen, is uitgaan van het aantal zitplaatsen en het gemiddelde oppervlak per zitplaats. In de horeca wordt standaard gerekend met 1,5 tot 2 vierkante meter per gast, inclusief doorloopruimte. Een terras met 40 zitplaatsen heeft daarmee een totaaloppervlak van 60 tot 80 vierkante meter.

Wanneer 70 procent van dit oppervlak beschaduwd moet zijn, betekent dit een schaduwdekking van 42 tot 56 vierkante meter. Dit is het effectieve schaduwoppervlak dat de gekozen zonwering moet bieden op het moment van de hoogste zonnebelasting. Bij de berekening is het belangrijk om rekening te houden met de schaduwval, die afhankelijk is van de stand van de zon en de hoogte van de constructie. Een overkapping op grotere hoogte werpt een grotere schaduw dan een lage constructie met hetzelfde dakoppervlak.

Xterior hanteert bij projecten in de horeca altijd een terrasanalyse waarbij de oriëntatie, het gebruiksmoment en het gewenste schaduwpercentage worden meegenomen. Dit leidt tot een concrete berekening van het benodigde schaduwoppervlak per project.

Welke zonweringsoplossingen bieden de meeste schaduw

Een lamellendak biedt in gesloten stand volledige schaduwdekking over het gehele dakoppervlak. De lamellen zijn instelbaar en kunnen worden geopend wanneer schaduw minder noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij bewolking. Dit maakt een lamellendak flexibel inzetbaar en geschikt voor terrassen die onder wisselende weersomstandigheden worden gebruikt.

Een markies of terrasoverkapping met een aaneengesloten doek biedt eveneens volledige schaduwdekking, maar is minder aanpasbaar dan een lamellendak. De schaduwval is afhankelijk van de uitstraal van het doek en de hoogte van de bevestiging. Een uitstraal van drie meter bij een bevestigingshoogte van twee meter geeft een schaduwprojectie die op de grond iets kleiner is dan het doekoppervlak, afhankelijk van de zonnestand.

Vrijstaande parasols bieden schaduw per zitgroep, maar zijn geen dekkende oplossing voor grotere terrassen. Een parasol met een diameter van drie meter beschermt effectief vier tot zes stoelen. Voor een terras met twintig of meer zitplaatsen zijn meerdere parasols nodig, wat de opstelling en de doorloopruimte bemoeilijkt. Zonwering wordt door Xterior op maat geleverd en geplaatst, afgestemd op de specifieke afmetingen en het gebruik van het terras.

Schaduw en bruikbaarheid bij wisselend weer

Schaduw is niet alleen relevant bij zonnig weer. Een terras dat uitsluitend bij goed weer wordt gebruikt, mist een groot deel van het potentieel seizoen. Een overkapping met een waterdicht dak verlengt de bruikbaarheid van het terras bij regen en bewolkt weer. In de horecapraktijk betekent dit dat een overdekt terras gemiddeld drie tot vier weken langer per jaar volledig bruikbaar is dan een open terras.

Lamellendaken en gesloten overkappingen bieden ook bescherming tegen regen, waardoor het terras bij verschillende weersomstandigheden kan worden gebruikt. Dit vergroot de return on investment van de investering in zonwering. Voor horecabedrijven waarbij het terras een structureel onderdeel is van de exploitatie, weegt dit argument mee in de keuze voor een specifiek type overkapping.

Xterior heeft ruim 20 jaar ervaring in het ontwerp, de productie en de montage van overkappingen voor de horeca. Bij elk project wordt de bruikbaarheid over het gehele seizoen als uitgangspunt genomen, niet uitsluitend de zonnige dagen.

Afsluiting

De schaduwbehoefte van een horecaterras is afhankelijk van de oriëntatie, de gebruiksperiode en het aantal zitplaatsen. Een minimum van 70 procent schaduwdekking op het drukste moment van de dag is een bruikbaar uitgangspunt. De keuze voor het juiste product, een lamellendak, een markies of een combinatie met zijdelingse schermen, hangt af van de specifieke situatie per terras.

Xterior analyseert per project de terrasomstandigheden en stelt op basis daarvan een concrete aanbeveling op. Neem contact op met Xterior voor een adviesgesprek zonder verplichtingen over de schaduwoplossing die aansluit op uw terras en uw exploitatie.

Veelgestelde vragen over hoeveel schaduw een horecaterras nodig heeft

Welk percentage van een horecaterras moet minimaal beschaduwd zijn?

In de horecapraktijk wordt uitgegaan van minimaal 70 procent schaduwdekking op het moment van de grootste zonnebelasting. Bij een lager percentage zijn een deel van de zitplaatsen op warme dagen in de praktijk niet bruikbaar. Het exacte percentage hangt af van de terrasoriëntatie en de openingstijden van het bedrijf.

Maakt de hoogte van een overkapping uit voor de hoeveelheid schaduw?

Ja, de hoogte van de constructie heeft invloed op de schaduwval. Een overkapping op grotere hoogte werpt een grotere schaduwprojectie op de grond dan een lage constructie met hetzelfde dakoppervlak. Bij de berekening van het benodigde schaduwoppervlak wordt de hoogte van de constructie altijd meegenomen in de analyse.

Is een parasol voldoende voor een volledig horecaterras?

Een parasol biedt schaduw voor een beperkt aantal zitplaatsen per exemplaar. Voor grotere terrassen zijn meerdere parasols nodig, wat de indeling bemoeilijkt. Voor terrassen met twintig of meer zitplaatsen is een vaste overkapping in de meeste gevallen een effectievere en praktischere oplossing dan losse parasols.