Een terras vol gasten klinkt als een goed teken. Maar als de helft van de tafels in de volle zon staat of net buiten de schaduw valt, vertrekken mensen eerder dan je wilt. Niet omdat het eten tegenvalt, maar omdat ze het te warm hebben of de zon recht in hun gezicht schijnt.

De afmeting van je markies heeft hier alles mee te maken. Te klein, en je beschermt maar een deel van je terras. Te groot, en je creëert problemen met windvang of constructie. De juiste maat bepaalt of je gasten zich comfortabel voelen en langer blijven zitten. Dat heeft een directe invloed op je omzet.

In dit artikel lees je hoe je de grootte van je markies bepaalt en welke factoren daarbij een rol spelen.

De relatie tussen markiesgrootte en schaduwwerking

Een markies geeft schaduw, maar de hoeveelheid schaduw hangt af van meer dan alleen het doekoppervlak. De stand van de zon verandert gedurende de dag en door de seizoenen. Een markies die om elf uur ’s ochtends perfect schaduw geeft, kan om twee uur ’s middags maar de helft van het terras afdekken.

De uitval van de markies, dus hoe ver het doek naar voren strekt, bepaalt mede de schaduwval. Een grotere uitval betekent meer schaduw op het terras, maar ook meer windvang. De breedte bepaalt hoeveel tafels je naast elkaar kunt beschermen. Beide maten samen bepalen het werkelijke beschermde oppervlak.

In de praktijk zien we dat ondernemers de breedte goed inschatten, maar de uitval onderschatten. Een terras van vier meter diep vraagt om een uitval van minimaal drie tot drieënhalve meter om gasten aan de voorste tafels ook daadwerkelijk te beschermen. Reken je te krap, dan zit een deel van je gasten alsnog in de zon.

Hoe je het benodigde oppervlak berekent voor je terras

De maat van je markies begint bij de maat van je terras. Dat klinkt logisch, maar er zijn een paar stappen die ondernemers regelmatig overslaan. De eerste stap is het opmeten van het bruikbare terrasdeel, niet het totale terrasoppervlak. Zones waar gasten niet zitten, zoals looppaden of hekwerk, hoeven niet overdekt te worden.

Stap twee is het bepalen van de tafeldichtheid. Een restaurant met grotere tafels op ruime afstand van elkaar heeft andere behoeften dan een café met kleine terrastafeljes dicht op elkaar. Meer tafels per vierkante meter betekent ook meer gasten per vierkante meter die bescherming nodig hebben.

Let ook op obstakels die de plaatsing of de uitval beperken:

• Aangrenzende gevels of muren die de bevestiging bepalen
• Bomen, lantaarnpalen of andere objecten in de loopzone van het doek
• De positie van ramen en deuren die invloed hebben op de montagehoogte
• De richting van het terras ten opzichte van de zon

Al deze factoren samen bepalen wat technisch haalbaar is. Vanuit die technische marge bepaal je de optimale afmeting voor maximale bescherming.

De invloed van terrasdimensies op het type markies

Niet elk terras past bij één type markies. De afmeting van het terras bepaalt mede welke constructievorm het beste werkt. Bij een brede gevel met een relatief smalle uitval is een standaard cassettewerkmarkies vaak de beste keuze. Bij een diep terras met beperkte breedte past een smallere markies met grotere uitval beter.

Voor grote terrassen, zoals bij hotels of grotere eetcafés, is één markies zelden de oplossing. Meerdere markiezen naast elkaar of achter elkaar bieden meer flexibiliteit en maken het ook mogelijk om het doek per zone aan te passen aan de zon. Eén groot doek heeft bovendien meer windlast, wat hogere eisen stelt aan de constructie en de bevestigingspunten in de gevel.

Bij Xterior zien we regelmatig dat grotere horecaondernemingen pas bij een verbouwing of renovatie ontdekken dat hun terras eigenlijk beter bediend wordt door twee of drie middelgrote markiezen dan door één grote. De reden: meer controle, minder windgevoeligheid en een betere verdeling van de schaduw over de dag.

Wat een verkeerde maat betekent voor de gastbeleving

Comfort op een terras is een optelsom van kleine dingen. Goede stoelen, een prettige omgeving, vriendelijk personeel. Maar als de zon te fel is of de temperatuur onder het doek te hoog oploopt, overschaduwen die ongemakken alles wat je goed doet.

Een te kleine markies beschermt maar een deel van het terras. Gasten kiezen dan bewust de beschermde tafels, wat op drukke momenten leidt tot frustratie. De tafels in de zon blijven leeg, terwijl je wachtrij hebt bij de tafels in de schaduw. Je verliest capaciteit en dus omzet, zonder dat je dat direct aan een technische oorzaak koppelt.

Een te grote markies brengt andere problemen. Windvang neemt toe, wat de levensduur van het doek en de constructie belast. Bij harde wind moet je het doek eerder inrollen, wat weer betekent dat gasten eerder naar binnen moeten. Het terras is dan minder flexibel inzetbaar dan je zou willen.

De juiste maat is precies groot genoeg om je terras goed te beschermen, met voldoende reserve voor een iets hogere zonstand of een andere tafelindeling. Niet groter dan nodig, maar ook zeker niet kleiner dan het terras vraagt.

De maat afstemmen op het seizoen en de gebruiksperiode

Een markies die in de zomer perfect werkt, kan in mei of september tekortschijten. De zon staat lager in het najaar en het voorjaar, wat betekent dat de schaduwval op een andere plek terechtkomt. Ondernemers die hun terras al vroeg in het seizoen willen openen of juist langer open willen blijven, moeten hier rekening mee houden bij het bepalen van de maat.

Een grotere uitval helpt bij een lagere zonstand. Als je er zeker van wilt zijn dat je terras ook in april en september goed beschermd is, kies je een grotere uitval dan je puur op basis van de zomerstand zou doen. Klanten merken dat dit verschil in maat hen in staat stelt om het terras drie tot vier weken langer per jaar commercieel in te zetten.

Combineer je de markies met zijschermen of een windscherm, dan neemt de totale bescherming verder toe. Dat maakt het mogelijk om ook bij koeler of iets winderiger weer buiten te zitten, wat de seizoensverlenging versterkt. De markiesgrootte is dan één onderdeel van een breder systeem.

Veelgestelde vragen over de grootte van een markies voor je terras

Hoe bereken ik welke breedte ik nodig heb voor mijn terras?

Meet de breedte van het terrasdeel dat je wilt beschermen en voeg daar een kleine marge aan toe, zodat het doek ook bij een iets schuine zonstand nog voldoende schaduw geeft. Houd ook rekening met de breedte van de gevel, want de bevestigingspunten bepalen de maximale breedte. Zijn er meerdere ramen of pilaren die bevestiging bemoeilijken, dan is het soms beter om twee smallere markiezen te kiezen boven één brede.

Is een grotere markies altijd beter voor de schaduw?

Niet automatisch. Een grotere markies geeft meer schaduw, maar verhoogt ook de windvang en stelt hogere eisen aan de constructie. Een te grote markies die je bij de geringste bries al moet inrollen, levert minder bescherming dan een kleinere markies die je vaker en langer kunt uitrollen. De beste maat is de maat die je het hele seizoen kunt gebruiken, niet de theoretisch maximale maat.

Kan ik meerdere markiezen naast elkaar plaatsen als mijn terras te breed is voor één doek?

Ja, en in de praktijk is dit voor bredere terrassen vaak de betere oplossing. Meerdere markiezen naast elkaar geven je meer controle: je kunt per zone reageren op de zonstand en je hoeft niet het hele terras in of uit te rollen. Bovendien is de windlast per markies lager, wat de constructie minder belast. Zorg wel voor een goede afstemming van de hoogte en uitval, zodat het terras als één geheel oogt.

De juiste maat begint met de juiste meting

Comfort op je terras is geen toeval. Het is het resultaat van goede keuzes, waarvan de maat van je markies een van de belangrijkste is. Een goed uitgemeten markies beschermt je gasten beter, geeft je meer flexibele inzetbaarheid over het seizoen en helpt je terras langer vol te houden.